ITRF96, ED50 ve TM dilimleri: Türkiye'de koordinat sistemleri rehberi
Netcad ve CAD dosyalarındaki Y ve X koordinatları hangi sisteme göre? ITRF96 ile ED50 farkı, 3 derecelik TM dilimleri ve doğru dilimi seçmenin yolu.
Bir paftayı haritada doğru yere oturtmanın anahtarı koordinat sistemidir. Türkiye'de üretilen harita, kadastro ve imar dosyalarında iki datum ve iki projeksiyon ailesiyle sık karşılaşırsınız.
Datum: ITRF96 ve ED50
ED50 (Avrupa Datumu 1950), Türkiye'de uzun yıllar kullanılmış eski datumdur. ITRF96 ise uydu tabanlı ölçmelerle (TUTGA, TUSAGA-Aktif) kurulan ve bugün kadastro ile büyük ölçekli haritalarda kullanılan sistemdir. İki datum arasındaki kayma yaklaşık yüz metre mertebesindedir; yanlış datum seçilirse pafta komşu parsellerin üstüne kayar.
Projeksiyon: 3 derecelik TM ve 6 derecelik UTM
Büyük ölçekli haritalar ve imar planları genellikle 3 derecelik Transverse Mercator (TM) projeksiyonundadır. Türkiye, orta meridyenleri 27°, 30°, 33°, 36°, 39°, 42° ve 45° olan yedi dilime ayrılır; her dilim orta meridyenin 1,5° doğusunu ve batısını kapsar. 6 derecelik UTM ise daha küçük ölçekli haritalarda kullanılır (Türkiye 35, 36, 37 ve 38. dilimlerdedir).
Y ve X değerlerinden dilimi tahmin etmek
TM koordinatlarında sağa değer (Y) orta meridyende 500.000 metredir ve Türkiye'de yaklaşık 370.000 ile 630.000 arasında kalır; yukarı değer (X) ise ekvatordan uzaklıktır ve yaklaşık 4.000.000 ile 4.700.000 arasındadır. Dilim numarası koordinatın içinde yazmaz, bu yüzden parselin hangi boylamda olduğuna bakmak gerekir.
| Şehir | Orta meridyen (3° TM) |
|---|---|
| İzmir | 27° |
| İstanbul (büyük bölümü), Bursa, Antalya | 30° |
| Ankara, Konya | 33° |
| Adana, Kayseri | 36° |
| Diyarbakır, Trabzon | 39° |
| Erzurum, Van | 42° |
PaftaCad bunu nasıl çözer?
- Dosyada koordinat sistemi tanımlıysa (örneğin SHP'nin .prj dosyası) otomatik kullanılır.
- Tanım yoksa dilimi sorarız; seçtiğiniz sistem projeye eklenen diğer katmanlara da önerilir.
- Yanlış seçtiyseniz katmanın koordinat sistemini proje gezgininden değiştirip sonucu haritada hemen görebilirsiniz.
- Koordinatsız vaziyet planları yerel çizim olarak açılır.
PaftaCad'i ücretsiz deneyin
NCZ, DXF, KMZ ve SHP dosyalarınızı kurulum yapmadan tarayıcıda açın.